De Omertelling

 

Veel Messiasbelijdende Joodse gemeenten onderschrijven de regel om de Omertelling te beginnen op de dag na de Shabbat b’Reshith van Pesach. Voor het bijzondere geval dat 14 Nissan zelf op een Shabbat valt, roept dit de vraag op of de telling moet ingaan op 15 danwel op 22 Nissan. Het onderstaande is een pleidooi voor het in dat geval ingaan van de telling op Yom-Tov Pesach zelf, dus op 15 Nissan.

Halachisch bezien is deze gang van zaken bevredigender. Pesach valt immers, strikt volgens de gegevens van de Torah, op 14 Nissan. En 14 Nissan is volgens de gegevens van de Torah ook de eerste dag van Matzot, zij het niet de eerste dag van het Matzotfeest. Het is de dag van het wegruimen van Chametz (Ex. 12:15, 18). Als deze dag nu een Shabbat is, wat is er dan vanzelfsprekender dan deze dag te nemen als de Shabbat direct voorafgaande aan de eerste dag van de Omertelling? Deze Shabbat is immers de eerste Shabbat van de Pesachtijd.

Ook liturgisch is dit bevredigender, aangezien ook een aantal andere zaken naar voren verschuiven wanneer 14 Nissan een Shabbat is. Biur Chametz, het verbranden van Chametz, dat gewoonlijk in de ochtend van 14 Nissan plaatsvindt, verschuift naar de vrijdagochtend 13 Nissan, aangezien men op Shabbat niet mag verbranden. Daarmee verschuift ook B’dikat Chametz, het zoeken naar Chametz, dat gewoonlijk aan het begin van 14 Nissan — onmiddellijk na ‘nacht’ — plaatsvindt, van de vrijdagavond naar de donderdagavond, opnieuw wegens Shabbat. Dit zoeken vindt dus nu plaats bij het begin van 13 Nissan.

We verkrijgen zo de volgende liturgische orde voor wat betreft Pesach, wanneer 14 Nissan een Shabbat b’Reshith is.

13 Nissan

Donderdagavond: B’dikat Chametz: Chametz zoeken en verwijderen. Het bijeenbrengen van alle Chametz op één plaats (de houten lepel) symboliseert dat alle zonde op Yeshua wordt geladen;

Vrijdagochtend: Biur Chametz: Verbranden van Chametz, symbool van Yeshua‘s kruisging als pijnlijke marteldood;

Vrijdagmiddag: Herdenking van Yeshua‘s sterven en begrafenis rond de tijd voor Minchah.

14 Nissan: Shabbat

Herdenking van Yeshua‘s rust in het graf, en van zijn zoendood, waarvan het symbool het Pesachlam is, dat op deze dag werd geslacht;

15 Nissan: Yom-Tov Pesach

Zaterdagavond: Havdalah en aansteken van Yom-Tov kaarsen als viering van Yeshua‘s Verrijzenis: Eerste dag van de Omertelling; Maariv voor Yom-Tov en Sedermaaltijd, als viering van de door Yeshua aangebrachte verzoening.

Dit is veel consistenter dan het uitstellen van de viering van de Verrijzenis tot zondag 22 Nissan. Deze laatste dag is volgens de Torah de eerste dag na het Matzotfeest, de eerste dag Chametz, en valt na de gehele Pesachperiode. De Verrijzenis heeft echter een sterk verband met de tijd van de ongezuurde broden, want de onbederfelijkheid van het verrijzenisleven wordt gesymboliseerd door de Matzah, het onbederfelijke brood.

In het geval van een 14 Nissan die op Shabbat valt, maakt de Verrijzenis dus expliciet deel uit van de thema’s van de Seder-maaltijd. Dit accentueert de Uittocht uit Egypte als een verrijzenis (een uittocht uit het land en het rijk van de dood). Ook de Afikoman ceremonie, die naar de Verrijzenis verwijst, wordt zo liturgisch geaccentueerd.

Daar komt nog bij als belangrijk liturgisch gegeven dat doorheen het gehele jaar iedere Havdalah na Shabbat, met het ontsteken van nieuw vuur, verwijst naar de Verrijzenis. Dit is ook het geval bij de hierboven beschreven orde. Wanneer men echter het begin van de Omer eerst een week later plaatst, kan de Havdalah van de tussenliggende Shabbat die betekenis niet hebben. Bovendien liggen er dan maar liefst negen dagen tussen de datum van Biur Chametz (symbool van Yeshua‘s kruisdood) en de viering van de Verrijzenis.

Het Pesachlam werd in de Tempel op 14 Nissan, de kalenderdatum van Yeshua‘s dood, geslacht, ook als 14 Nissan op een Shabbat valt. De herdenking van Yeshua‘s lijden en sterven als pijnlijke marteldood aan het Romeinse kruis heeft dan echter reeds plaatsgehad op vrijdag 13 Nissan, aangezien op Shabbat geen openbare treur of droefheid is toegestaan. Op Shabbat 14 Nissan zijn we dus alleen bezig met het positieve en levenwekkende aspect van Yeshua‘s dood, de verzoening met G’d.

Het gegeven dat de afstand tussen Pesach en de eerste dag van de Omer telkens varieert, en dus lang niet altijd gelijk is aan het klassiek christelijke ‘Triduum Paschale‘ kan worden opgevat als een positief gegeven, waardoor de inhoud van dit feest telkens anders wordt belicht.

Er zijn geen principiële halachische bezwaren tegen het samenvallen van de eerste Yom-Tov Pesach en de eerste dag van de Omer, in het geval dat 14 Nissan een Shabbat is. Het bezwaar dat soms wordt opgeworpen betreft het werkverbod van Yom-Tov. Dit zou impliceren dat de Omer niet op een Yom-Tov mag worden afgesneden. Het afsnijden van de Omer is halachisch echter analoog aan het geval van een besnijdenis op Shabbat of Yom-Tov. Ook de door de P’rushim ingevoerde praktijk om de Omer altijd te beginnen op een vaste datum, 16 Nissan, brengt met zich mee dat het afsnijden van de Omer somtijds op een Shabbat valt.

Advertisements

0 Responses to “De Omertelling”



  1. Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s





%d bloggers like this: